Kursy

średniowiecze renesans barok

Odblaski światłocienia. Muzyka baroku

W tak różnorodnej, pełnej kontrastów muzyce baroku wielu łatwo odnajdzie siebie. I to może nie tylko pośród dzieł takich gigantów jak Bach, Händel czy Vivaldi, ale i nieco mniej znanych twórców? Barok to także okres, w którym narodziła się opera, sonata czy koncert. Warto odkryć ich fascynujące początki!

rozdziałów

9

Prawie

stron wciągających objaśnień

Spójrz tylko na

Spis treści

1-3: Początki opery we Włoszech
  1. Wskrzesić starożytną moc

    O narodzinach opery we Florencji

  2. Geniusz z Zielonego Wzgórza

    Monteverdi i Mantua

  3. Święci i kastraci

    Opera rzymska

4-6: Dalszy rozwój opery włoskiej
  1. Na szerokie wody

    Opera wenecka

  2. Wulkan emocji

    Neapol i opera seria

  3. Neapolitańskie przysmaki

    Opera buffa i sinfonia włoska

7-8: Inne świeckie gatunki wokalno-instrumentalne
  1. Szlachetne rewolucje

    Monodia akompaniowana i seconda pratica

  2. Nie samą operą żyje Włoch

    Kantata

9-11: Muzyka religijna
  1. A cappella i z instrumentami

    Muzyka religijna w XVII wieku

  2. Ora et canta – módl się i śpiewaj

    Oratorium

  3. Sacrum czy profanum?

    Muzyka religijna w XVIII wieku

12-15: Muzyka instrumentalna
  1. Rozkwit wirtuozerii

    Muzyka instrumentalna wczesnego baroku

  2. Archanielsko-diabelskie tony

    Sonata

  3. Grupa trzymająca władzę

    Concerto grosso

  4. Muzyczna monarchia

    Koncert solowy

16-18: Opera we Francji
  1. Roztańczona monarchia

    Balet dworski

  2. W orbicie Króla Słońce

    Komediobalety i tragedie liryczne Lully’ego

  3. Umarł Lully, niech żyje Rameau!

    Pozostali twórcy opery we Francji

19-20: Pozostałe gatunki muzyki w Wersalu
  1. Na chwałę króla i Boga

    Muzyka religijna

  2. Subtelny głos violi

    Słynni gambiści i muzyka kameralna

21-22: Klawesyniści francuscy
  1. Barokowi jazzmani

    XVII-wieczni klawesyniści francuscy

  2. Piórko i oko

    Utwory klawesynowe François Couperina i Jeana-Philippe’a Rameau

23-24: Półwysep Iberyjski i Nowy Świat
  1. Nie tylko villancico

    Gatunki muzyki religijnej

  2. Juan, José, Domenico

    Twórcy muzyki świeckiej

25-27: Anglia przed Händlem
  1. Struny i Stuartowie

    Muzyka instrumentalna

  2. Muzyczne souvenirs

    Typowo angielskie gatunki wokalno-instrumentalne

  3. Bez happy endu

    Dzieła dramatyczne

28-31: Georg Friedrich Händel
  1. Muzyczny kosmopolita

    Angielskie gatunki w twórczości Händla

  2. Wyjątkowo dobrze nastrojony nonsens

    Twórczość operowa

  3. Hallelujah!

    Twórczość oratoryjna

  4. Siła żywiołów

    Twórczość instrumentalna

32-35: Święte Cesarstwo Rzymskie przed Bachem
  1. Muzyka pierwsza po teologii

    XVII-wieczne protestanckie dzieła religijne

  2. Kilkaset uderzeń na minutę

    Muzyka klawiszowa

  3. Do tańca i do różańca

    Muzyka kameralna

  4. Gigantomania

    Muzyka z Salzburga i Wiednia

36-40: Johann Sebastian Bach
  1. Nie tylko Toccata i fuga

    Muzyka organowa

  2. Naprawdę dobrze temperowany instrument klawiszowy

    Muzyka na inne instrumenty solowe

  3. Bachowskie Collegium Musicum

    Zespołowa muzyka instrumentalna

  4. Chrystus i Apollo

    Kantaty religijne i świeckie

  5. Soli Deo Gloria

    Religijne dzieła wielkoobsadowe

41-42: Po obu stronach Odry
  1. Rekordzista Guinnessa

    Georg Philip Telemann

  2. Złota era

    Muzyka na dworze królów Polski w Dreźnie

43-46: Polska muzyka barokowa
  1. Z ziemi włoskiej

    Zieleński i początki polskiego baroku

  2. Zacny organista, dobry komponista

    Pękiel i Jarzębski

  3. Insi kapelmajstrzy

    Mielczewski – Lilius – Förster – Różycki

  4. Krzyżyk i krzyż, kompozytorzy i duchowni

    Gorczycki – Szarzyński – Stachowicz

N

Każdy z rozdziałów można wysłuchać jako audiobook lub wydrukować.

N

Po każdej grupie rozdziałów czeka QUIZ pozwalający przyswoić poznane ciekawostki.

N

Zapamiętywanie ułatwiają też atrakcyjne, przygotowane specjalnie dla kursantów ILUSTRACJE.

utwory

9

Ponad

godzin pasjonującej muzyki

OTO

Lista wybranych kompozycji

  1. Jacopo PeriEurydyka (Euridice – Non piango e non sospiro*)
  2. Claudio MonteverdiOrfeusz (Orfeo – Possente spirto*)
  3. Stefano LandiŚwięty Aleksy (Il Sant’ Alessio – chór finałowy z III aktu Godi pur alma gradita*)
  4. Francesco CavalliJazon (Il Giasone – Delizie, contenti*)
  5. Leonardo VinciArtakserkses (Artaserse – Vo solcando un mar crudel*)
  6. Giovanni Battista PergolesiSłużąca panią (La serva padronaStizzoso, mio stizzoso!*)
  7. Claudio Monteverdi – madrygał Lament nimfy (Lamento della ninfa*) z VIII Księgi Madrygałów*
  8. Alessandro Scarlatti – kantata Ariadna (L’Arianna – aria Pur ti stringo o mio diletto*)
  9. Gregorio AllegriMiserere*
  10. Giacomo Carissimi Jefte (JephtePlorate filii Israel*)
  11. Giovanni Battista PergolesiStabat Mater (cz. I Stabat Mater*)
  12. Girolamo FrescobaldiFiori musicali op. 12 (Messa Della Domenica, Canzon post il Communio)
  13. Arcangelo CorelliSonate da camera a tre op. 2 nr 3 (cz. II Allemande)
  14. Arcangelo CorelliConcerto grosso g-moll op. 6 nr 8 “Fatto per la note di Natale” (cz. VI Pastorale)
  15. Antonio VivaldiCztery pory roku (Le quattro stagioni – Koncert op. 8 nr 4 „Zima”, cz. III Allegro*)
  1. Jean-Baptiste LULLY – balet dworski Alcydiana (uwertura)
  2. Jean-Baptiste LULLY – komedia baletowa Mieszczanin szlachcicem (Marsz na ceremonię turecką)
  3. Jean-Philippe RAMEAU – opera-balet Les Indes galantes (Les Sauvages – Forêts paisibles*)
  4. Marc-Antoine CHARPENTIERTe Deum, H. 146 (Preludium)
  5. Marin MARAISLa Sonnerie de Sainte-Geneviève du Mont de Paris
  6. Jean-Henri D’ANGLEBERTII Suita g-moll (Preludium)
  7. François COUPERINLe Tic-Toc Choc ou Les maillotins
  1. Juan Pérez DE BOCANEGRA (?) – Hanacpachap cussicuinin*
  2. Domenico SCARLATTISonata d-moll K. 9
  1. John DOWLANDThe Frog Galliard
  2. Henry PURCELLOda do św. Cecylii (chór końcowy Hail! Bright Cecilia*)
  3. Henry PURCELLDydona i Eneasz (Lament Dydony*)
  4. Georg Friedrich HÄNDEL – anthem Zadok the Priest*
  5. Georg Friedrich HÄNDEL – opera Rinaldo (aria Lascia ch’io pianga*)
  6. Georg Friedrich HÄNDEL – oratorium Messiah, akt II (chór Hallelujah*)
  7. Georg Friedrich HÄNDELWater Music, cz. I Overture (Largo – Allegro)
  1. Heinrich SCHÜTZPsalmen Davids (Der Herr sprach zu meinen Herrn SWV 22*)
  2. Dieterich BUXTEHUDEPreludium fis-moll BuxWV 146
  3. Johann PACHELBELKanon & Gigue D-dur
  4. Heinrich Ignaz Franz von BIBER (?) – Msza salzburska na 53 głosy (Kyrie*)
  5. Johann Sebastian BACHPassacaglia c-moll BWV 582
  6. Johann Sebastian BACHDas wohltemperierte Klavier, cz. I (Preludium i fuga C-dur BWV 846)
  7. Johann Sebastian BACHV Koncert brandenburski D-dur BWV 1050 (cz. I Allegro)
  8. Johann Sebastian BACH – kantata Wachet auf, ruft uns die stimme BWV 140 (chorał Zion hört die Wächter singen*)
  9. Johann Sebastian BACHPasja wg św. Mateusza BWV 244 (aria Erbarme dich*)
  10. Georg Philipp TELEMANNSuita a-moll TWV 55:A2 (cz. VII Polonaise)
  11. Johann Adolf HASSE – opera Cleofide (aria Son qual misera Colomba*)
  1. Mikołaj ZIELEŃSKIMagnificat*
  2. Bartłomiej PĘKIELMissa pulcherrima (Kyrie*)
  3. Marcin MIELCZEWSKI – koncert kościelny Deus, in nomine tuo*
  4. Grzegorz Gerwazy GORCZYCKICompletorium (Nunc dimittis*)
N

Nagrania wszystkich utworów starannie dobrano spośród tych dostępnych w serwisie SPOTIFY.

N

Każdej kompozycji towarzyszy XVII- lub XVIII-wieczny zapis nutowy (manuskrypt lub druk).

N

Utwory oznaczone gwiazdką (*) zostały przetłumaczone na język polski.

%

Pozostałe 75% utworów, które możesz odsłuchać, czekają w kursie!
Powyższa lista obejmuje zaledwie 25% z nich.

SŁUCHAJĄC UTWORÓW, JAKIE SKRYWA MUZYKA BAROKU…

… nie raz dasz się zaskoczyć – wiesz, że słynna Toccata i fuga d-moll mogła być oryginalnie napisana na skrzypce?

… trudno będzie Ci się oprzeć zawartych w nich emocji

… odkryjesz, jak wiele arcydzieł kryje twórczość mniej znanych kompozytorów, jak Johann Pachelbel

A tak prezentuje się

Bibliografia

  1. John Walter HILL, Baroque music. Music in Western Europe, 1580-1750, New York – London 2005.
  2. Christopher HOGWOOD, Händel, tłum. Barbara Świderska, Kraków 2010.
  3. Christoph WOLFF, Johann Sebastian Bach. Muzyk i uczony, tłum. Barbara Świderska, Warszawa 2011.
  4. The New Grove Dictionary of Music and Musicians, red. Stanley SADIE (Grove Music Online).
  1. Nikolaus Harnoncourt, Muzyka mową dźwięków, Warszawa 1995.
  2. Maciej Jochymczyk, Pietas & Musica. Damian Stachowicz SchP. Życie i twórczość w kontekście epoki, Kraków 2009.
  3. Alina Mądry, Barok 1697-1795, Muzyka religijna i jej barokowy modus operandi (Historia Muzyki Polskiej. Tom III, cz. 2), Warszawa 2013.
  4. Ewa Obniska, Claudio Monteverdi, Kraków 2019.
  5. Szymon Paczkowski, Nauka o afektach w myśli muzycznej I połowy XVII wieku, Lublin 1998.
  6. Barbara Przybyszewska-JarmińskaBarok 1595-1696 (Historia Muzyki Polskiej. Tom III, cz. 1), Warszawa 2006.
  7. Kerala J. Snyder, Dieterich Buxtehude. Życie – twórczość – praktyka wykonawcza, tłum. Marcin Szelest, Kraków 2009.
  8. Piotr Wilk, Sonata na skrzypce solo w siedemnastowiecznych Włoszech, Wrocław 2005.
historia muzyki klasycznej

Wygodnie korzystaj na ulubionym urządzeniu

Twórcy

Marek Dolewka

AUTOR

dr Marek Dolewka

dr Agnieszka Budzińska-Bennett

RECENZENT MERYTORYCZNY

dr Maciej Jochymczyk

dr Agnieszka Budzińska-Bennett

RECENZENTKA MERYTORYCZNA

dr Ewa Obniska

dr Agnieszka Budzińska-Bennett

REDAKTOR JĘZYKOWY

dr Joanna Wrycza-Bekier

Jowita Dziedzic-Golec

LEKTORKA AUDIOBOOKA

Jowita Dziedzic-Golec

Jowita Dziedzic-Golec

TŁUMACZKA

dr hab. Marta Wojtkowska-Maksymik

Małgorzata Flis

ILUSTRATORKA

Małgorzata Flis

Marcin Fus

Autor strony internetowej

Marcin Fus

muzyka baroku

Odblaski światłocienia

MUZYKA BAROKU

W tak różnorodnej, pełnej kontrastów muzyce baroku wielu łatwo odnajdzie siebie. I to może nie tylko pośród dzieł takich gigantów jak Bach, Händel czy Vivaldi, ale i nieco mniej znanych twórców? Barok to także okres, w którym narodziła się opera, sonata czy koncert. Warto odkryć ich fascynujące początki!